Aftur í Antigua

Mánudagur 9. apríl

Nokkrir klukkutímar fóru í að ganga frá pöntuninni okkar til Tikal því að nú vorum við búin að bæta við ferð til Yaxhá líka eftir að hafa rætt við eigendur veitingastaðarins þar sem við borðuðum með Anne og Scott kvöldið áður. Annar þeirra er nefnilega með ferðaþjónustufyrirtæki á svæðinu. Þetta verður raunar lúxusferð því að við verður sótt hingað heim á morgun, þriðjudag, keyrð út á flugvöll, þaðan sem við fljúgum til Flores (Petén), þar sem við verðum sótt af einkaleiðsögumanni sem fer með okkur til Yaxhá og sýnir okkur rústirnar þar áður en hann skilar okkur til Tikal Inn, sem er innan þjóðgarðsins við Tikal. Á miðvikudagsmorgun förum við svo með leiðsögumanni um Tikal rústirnar fram yfir hádegi. Síðan eigum við daginn og kvöldið út af fyrir okkur á eftir. Sömuleiðis fimmtudagsmorguninn því að við förum ekki frá Tikal fyrr en kl 14 á fimmtudaginn (verðum sótt), fljúgum kl. 16 frá Flores, lendum kl 17 í Guatemala City þangað sem við verðum sótt og flutt heim að dyrum í Antigua þar sem við búumst við að vera upp úr kl. 18! Sáraeinfalt.


Þriðjudagur 10. apríl.

Vöknuðum fyrir kl. 6. Fengum okkur morgunverð, lukum við að pakka og vorum komin út fyrir hlið kl. 7:20. Túristabíllinn sem keyrði okkur á flugvöllinn kom kl. 7:35. Í honum var einn fyrir Þjóðverji á eftirlaunum og í sömu götu sóttum við eina írska dömu, ca fertuga. Hún þurfti að koma við í þvottahúsi að sækja þvottinn sinn því að hún var á leiðinni til Buones Aires. Það var fróðlegt að ræða við þetta fólk. Hann hafði ferðast mikið sem starfsmaður alþjóðlegs fyrirtækis en hélt áfram að ferðast einn mánuð á ári eða svo eftir að hann settist í helgan stein. Hún var búin að vera á ferðinni í 20 mánuði, eitt ár og átta mánuði, aðallega í Mið- og Suður-Ameríku. Hún hafði farið tvisvar heim til Írlands á þessum tíma, í annað skiptið til að vera viðstödd brúðkaup systur sinnar og í hitt skiptið til að vera heima um jól. Svo ætlar hún að fara heim í sumar til að vera við brúðkaup annarrar systur. Annars sagðist hún aldrei gera áætlanir fram í tímann. Hún hafði til dæmis ákveðið í gær að fara til Buones Aires. Þar hafði hún verið tvisvar áður undanfarna mánuði og reyndar var hún búin að þvælast um öll lönd Suður- og Mið-Ameríku. Hún á greinilega nóg af peningum því að hún á hús í Suður-Frakklandi og er að hugsa um að kaupa hús í Argentínu. Hún hafði verið rænd tvisvar á þessu ferðalagi sínu. Annars vegar af 6 mönnum í Manaus við Amazon fljótið í Brasilíu og hins vegar af leigubílstjóra og aðstoðarmanni hans í Níkaragúa. Í fyrra skiptið var hún stungin og illa farin eftir árásina en í hitt skiptið létu þeir sér nægja að setja hníf að hálsinum á henni. Þegar hún sagðist ætla að kæra leigubílstjórann og aðstoðarmann hans, sögðu þeir henni að hún skyldi bara gera það. Þeir hefðu tekið peningana hennar en löggan mundi taka töskuna hennar og allt sem í henni væri. Hún ákvað a kæra ekki! Þjóðverjinn og við vorum sammála um, eftir á, að eitthvað væri að hjá manneskju sem hefði enga eirð í sínum beinum eins og þessi kona.

Ferðin sóttist seint því að umferðin var afar hæg. Árekstrar höfðu orðið á hraðbrautinni og við vorum orðin dálítið áhyggjufull um það hvort við kæmumst á réttum tíma á flugvöllinn. En þetta gekk nú allt að lokum. Við vorum komin á flugvöllinn hálftíma fyrir brottför og vorum fljót í gegnum öryggisgæsluna. Ásta missti naglaskæri þar en ég fékk að fara í gegn með sjampó, after-sun og fleira. Við vorum nefnilega bara með handfarangur og svo var þetta nú bara innanlandsflug. Þegar við komumst að brottfararhliðinu spurði ég einhverja farþega sem þar biðu hvort þeir væru að fara til Flores en þeir sögðust þá vera að fara til Cancún í Mexíkó. Mér leist ekki á blikuna en svo kom í ljós að vélin átti að millilenda í Flores á leiðinni til Cancún. Þetta var tveggja hreyfla skrúfuflugvél, stutt og breið og ósköp traustvekjandi.

Það var merkilegt að sjá breytinguna á landslagi á leiðinni því að allt í einu komum við fram af hálendinu og þá tók við láglendið með miklum akuryrkjuhéruðum. Ég hafði búist við meira skóglendi, en þarna er greinilega búið að brjóta mestallt landið til akuryrkju.

Lending í Flores kl 10:50. Þá var leitað að ávöxtum í farangri en við vorum ekki með neitt slíkt. Við sáum strax Mario, leiðsögumanninn okkar, sem beið með skilti með nafninu okkar. Hann var einna líkastur Indverja og benti reyndar á það sjálfur. Hann var sem sé evrópskur í útliti með dökk augu og dökka húð. Með stórt ör sem náði frá munnviki upp undir auga. Bílstjórinn hét José, og hann hefði alveg getað verið franskur samkvæmt útlitinu. Ég ætlaði að kaupa vatn en þeir sögðust vera með nóg vatn. Bíllinn reyndist vera dökkgrænn Land Rover og aftur í honum voru þeir með stóran kælikassa með fullt af vatnsflöskum og banönum.

Síðan var ekið í rúma klukkustund en þá var stansað til að fá sér hádegisverð. Veitingahúsið var undir stráþaki (réttara sagt undir pálmaþaki) en engir veggir voru á því. Fengum frábæran hádegisverð. Við Ásta sátum tvö saman en Mario og José við næsta borð. Áður var Mario búinn að sýna okkur orkideurnar sem voru þarna í blómapottum (reyndar holum trjádrumbum) allt í kring.

Eftir ágætan hádegisverð var ekið áfram til Yaxhá. Vegurinn varð mjórri en hélst þó malbikaður mestalla leiðina en malbikið var þó farið að gefa sig víða. Vegirnir voru þó mun betri en í Costa Rica. Víðast hvar voru hús smábænda meðfram veginum og alls staðar voru hænsni – mikið um hænur með stóra ungahópa – enda er kjúklingakjöt uppistaðan í kjötmeti hér. Einnig var dálítið um dökk og loðin svín með grísi við vegarkantana, stundum skoppandi fyrir bílinn svo að hann varð að snarhægja á sér. Mjög gaman að þessu.

Þegar komið var til Yaxhá fengum við sérstakt leyfi, með undirskriftum og stimplum og öllu tilheyrandi, til að keyra upp að rústunum sem sparaði okkur 200 metra klifur upp á hæðina þar sem þær eru. Við vorum einu túristarnar þarna! Hittum reyndar ein túristahjón sem líklega voru innfædd, að minnsta kosti spænskumælandi, en það var allt og sumt. Ótrúlegt en afskaplega gaman. Sáum líka öskurapa og “spider monkeys” (ég þarf endilega að fletta upp hvað þeir eru kallaðir á íslensku). Fullt af fallegum fuglum líka, meðal annars toucan (með stora nefið) og frænda quetzal fuglsins sem er þjóðarfuglinn hér og myntin er nefnd eftir. Einnig oriolo og innlendan skrækskaða.

Við fengum að heyra sögu Mayanna sem náðu hámarki menningar sinnar um það leyti sem Ísland var numið (en saga þeirra hófst um 1500 f.Kr.). Hnignun var skjót eftir u.þ.b. 900 e.Kr. og þegar Spánverjarnir komu upp úr 1500 var frumskógurinn búinn að hylja allt saman. Píramídarnir voru horfnir í skóginn og byrjaðir að grotna því að þeir voru byggðir út kalksteini sem regnvatn eyðir auðveldlega og trjárætur eiga auðvelt með að skjóta sér milli steinanna.

Talið er að í Petén (nyrstu héruð Guatemala) hafi milljónir manna búið þegar menningin náði hámarki en þar búa nú aðeins 400 þús. manns. Mayarnir voru þá búnir að ryðja allan frumskóg og gera allt svæðið að akurlendi. Um 900 e. Kr. kom þurrkatímabil og það, ásamt því að búið var að ganga nærri jarðveginum og ryðja frumskóginn, olli líklega hungursneyð sem varð til þess að fólki fækkaði snarlega, að hluta vegna mannfellis en einnig vegna þess að fólk fluttist af svæðinu. Forfeður fólksins sem nú lifir þarna kom síðar inn á svæðið að norðan. Undanfarin 15 ár hefur úrkoma verið langt undir meðaltali á svæðinu og menn tengja það hlýnun jarðar. Það merkilega er að einmitt um það leyti sem Ísland var numið var tiltölulega hlýtt og þá voru þurrkar þarna. Manni finnst þetta því trúleg skýring á því hvers vegna menning Maya leið undir lok á svæðinu. Píramídarnir sem ekki hafa verið grafnir upp enn þá eru eins og stórir haugar eða hólar og ekki auðvelt að ímynda sér að undir þessum hólum séu svo stórkostleg mannvirki.

Uppgröftur í Yaxhá er kominn mun styttra á veg en í Tikal. Uppgreftri fyrsta hofsins lauk árið 1993. Þá gerðist nokkuð merkilegt. Fornleifafræðingarnir sendu alla aðstoðarmennina, um 100 að tölu, í vikulangt frí. Þegar þeir komu aftur til vinnu var búið að opna píramídann og fjarlægja allan fjársjóðinn. Fornleifafræðingarnir höfðu stolið honum og komið í verð! Þar með var uppgröftur í Yaxhá stöðvaður í næstum því áratug, en er nú kominn á fullt aftur. Mario vissi ekki hvað hefði orðið um fornleifafræðingana en líklega hefðu þeir mútað sér leið út úr vandræðunum. Aðspurður sagði hann að spillingin væri meiri nú en áður.

Síðan var ekið til Tikal en þangað vorum við komin um kl 17. Við vorum í herbergi í húsi sem ekki var tengt við sjálft hótelið, í jaðri frumskógarins. Þarna sáum við oftar en einu sinni apa (spider monkeys) á ferð. Í tvígang var það kvendýr með hálfstálpaðan unga, líklega sömu dýrin í bæði skipti. Í annað skiptið þurftu þau að fara milli tveggja trjáa sem töluvert bil var á milli. Mamman fór þá yst á grein sem svignaði í átt að hinu trénu. Þar hélt hún sér með halanum og öðrum afturfætinum meðan hún teygði sig í grein á hinu trjánu og togaði hana til sín. Þannig var hún dágóða stund, klóraði sér með lausu afturlöppinni og virtist alveg afslöppuð þangað til unginn var tilbúinn að koma og hlaupa yfir hana eins og brú milli trjánna. Þá losaði hún takið og fylgdi á eftir unganum.

Þarna er engin rafveita heldur er hvert hótel með sína rafstöð. Á okkar hóteli, Tikal Inn, var aðeins kveikt á rafmagninu kl 6-8 á morgnana og kl 18-22 á kvöldin. Þó var alltaf rafmagn í móttökunni. Eftir stuttan göngutúr fram undir myrkur (sem skellur á kl. 18) fengum við vasaljós í móttökunni og fórum að leita að stað til að borða. Heyrðum þrusk í dauðu laufi við stíginn og sáum þá í bjarma vasaljóssins hvar snákur var á ferðinni. Mynstraður, greinilega eitursnákur. Enduðum á að borða á næsta hóteli við okkar, Restaurant Jaguar Hotel. Síðan beint á herbergið aftur. Hitinn og rakinn var gríðarlegur. Auðvitað var engin loftkæling í herberginu en þó var vifta í loftinu. Gallinn var hins vegar sá að hún virkaði auðvitað ekki nema kveikt væri á rafmagninu. Við vorum satt að segja hálflúin eftir daginn og ákváðum að við yrðum að vera sofnuð áður en slokknaði á viftunni. Slökktum því ljósin kl 20:30 og sofnuðum samstundis! Við sváfum svo í rúmar 9 klst því að við vöknuðum ekki fyrr en kl 5:45. Þá var hálfgerð þoka úti en afskaplega þægilegur hiti. Sátum fyrir utan herbergið þar til tímabært var að fara í morgunverð kl 7 og nutum hljóðanna úr skóginum og fuglanna sem nóg var af. Þar á meðal er kalkún sem er aðeins til á litlu svæði þarna og er í útrýmingarhættu. Hann er eiginlega líkari páfugli en kalkún, mjög skrautlegur. Kerlingarnar eru miklul, miklu minni, örugglega aðeins um fimmtungur af þyngd karlanna. Þær fljúga ágætlega en við sáum karlfuglana aldrei fljúga og þeir eru örugglega ekki liðlegir flugfuglar þótt þeir geti eflaust komist upp í trjágreinar fyrir nóttina til að forðast rándýr. Á þessu svæði eru bæði púmur (fjallaljón) og jagúarar auk þriggja minni kattardýra, jagúarundi, margay og ocelot.

Kl 9:30 fórum við í göngu með öðrum túristum undir leiðsögn Nixons. Já, hann hét Nixon. Einhver spurði hann hvernig þetta nafn væri til komið. Hann sagðist hafa verið nefndur eftir frægum knattspyrnumanni sem héti Nixon. Gangan um svæðið tók 4 klst og í lokin var hitinn orðinn nánast óbærilegur þótt maður gæti oftast haldið sig í skugga trjáa. Þó ekki síðustu 800 metrana eða svo. Við vorum fyrst til baka ásamt bandarískum hjónum. Hádegisverður var innifalinn svo að við settumst til borðs með þessum hjónum. Hann var hávaxinn og frekar þrekinn og jafnsveittur og ég eftir gönguna en hún var lítil og nett og sást ekki svitadropi á henni. Alla gönguna hafði hún haldið með sinni nettu hendi um litla fingurinn á manninum. Í ljós kom að hann er prestur í Kaliforníu en kirkjan hans rekur líka kirkju í nágrenni við Antigua – trúboðskirkju. Svo virðist sem mótmælendakirkjur hamist við að boða katólskum Guatemalabúum trú sína og verður vel ágangt því að um 30% Guatemalabúa hafa snúist til mótmælendatrúar. Katólska kirkjan í landinu er klofin. Íhaldssami armurinn heldur boðskap páfa en sá frjálslyndi vill aðlaga boðskapinn ástandinu í landinu og gera meira til að hjálpa hinum fátæku. Innfæddir, sérstaklega indíánarnir, eru fremur blendnir í trúnni og þótt þeir séu katólskir að nafninu til halda þeir enn fast í gamla siði en þeir voru fjölgyðistrúar og munaði því ekki svo mikið um að bæta einum guði við. Hvort sá guð er guð katólskra eða mótmælenda skiptir ekki öllu máli fyrir þá. Hins vegar á maður satt að segja erfitt með að skilja hvaða máli það skiptir fyrir þessa bandarísku trúboða hvort fólkið er að nafninu til katólskt eða mótmælendatrúar.

Við borðið okkar sátu líka hjón frá Colorado, sem gaman var að spjalla við, David Hill og Betsy Ellis að nafni. Þau voru ótrúlega vel að sér um Ísland og almennt um heimsmálin – ekki hrifin af Bush! Það kom þó ekki fram fyrr en klerkurinn og konan hans voru farin frá borðinu – þau þurftu að flýta sér aftur út á flugvöll. Við hittum þessi hjón svo aftur á fimmtudeginum meðan við vorum að bíða eftir að vera sótt og spjölluðum meira við þau. Hann er smiður – sem minnti okkur á smiðinn frá Nýju Mexíkó sem við hittum í fyrra í Costa Rica og var líka svo ótrúlega vel að sér um heimsmálin. Það má kannski sjá á þessu hvað maður hefur mikla fordóma gagnvart Bandaríkjamönnum að þegar maður hittir fólk sem fylgist með heimsmálunum þá er maður alveg steinhissa!

Við tókum því rólega það sem eftir var dagsins enda var hitinn (og rakinn) alveg óskaplegur og maður gerði ekki annað en að drekka vatn þar sem maður sat í skugganum. Aftur að sofa kl. 20:30 eins og kvöldið áður.


Fimmtudagur, 12. apríl.

Vöknuðum um 6-leytið eins og áður. Í morgunmat kl 7 og svo í hálftíma göngutúr eftir stíg að stað þar sem timburtröppur liggja upp í tré og maður hefur útsýni til píramídanna og að nokkru leyti yfir skóginn. Þorðum ekki að ganga mjög langt enda höfðum við gleymt að taka með okkur vatn og vorum minnug þess þegar sonur Ágústs Einarssonar alþingismanns, sem þá var, villtist í skógi, líklega Tikal þótt við þurfum að tékka á því, og fannst ekki fyrr en eftir 3 daga, nær dauða en lífi af vatnsskorti og moskítóbitum. Annars var lítið um moskítóflugur þarna núna, því að ekki hefur rignt á svæðinu í meira en 3 mánuði.

Tókum því svo rólega og sötruðum appelsínusafa og lásum á veitingahúsi fram að hádegi. Það var einfaldlega of heitt til að vera á ferðinni. Við vorum svo sótt klukkan 14 og ekið með okkur á flugvöllinn. Sátum viðhliðina á dýralækni, konu um fertugt af Mexikóskum ættum, frá Kaliforníu. Umræðan snerist aðallega um fuglaflensku og svo þá sjúkdóma sem gæludýr í Kaliforníu fá.

Flugið suður gekk eins og í sögu og svo beið okkar bíll á flugvellinum í Guatemala City til að keyra okkur upp að dyrum í Antigua. Í bílnum var líka dönsk stúlka, Charlotte, líklega um þrítugt, sem er hér ein á ferð og búin að þvælast víða í gegnum tíðina. Hún er sölumaður hjá danska lyfjafyrirtækinu Lundberg og ætlar að fara aftur til Íslands í hjólreiðaferð næsta sumar.

Við vorum komin inn úr dyrunum rétt um kl. 18:30. Þar hafði leigusalinn okkar sett blóm í krús á borðið sem var ósköp notalegt. Gengum svo í bæinn til að fara í banka, fá okkur að borða og kaupa salernispappír því hann virðumst við þurfa að leggja til sjálf.

Snemma í háttinn og rólegur dagur framundan í Antigua, en brottför héðan til Guatemala City er áætluð um 5-leytið um eftirmiddaginn á laugardegi.

Ég geri því ráð fyrir að þetta verði síðasta bloggið úr ferðinni.

Lifið heil!