Ahugaverdir dagar i Antigua
Miðvikudagur, 4. apríl, frh.
Eftirmiddagurinn fór að miklu leyti í heimanám fyrir síðasta skóladaginn. Við áttum svo von á Anne og Scott í rauðvínsglas áður en við færum út að borða. Þau komu um hálfsjö og höfðu með sér ost og kex og við spjölluðum saman í klukkutíma áður en við héldum út að borða. Anne hafði ekki séð íbúðina okkar áður og ég held að hún hafi hálföfundað okkur af að vera í svona íbúð því að þau hafa verið hjá fjölskyldu. Scott er hins vegar hæstánægður að vera hjá fjölskyldu, hefur gaman af að spjalla við fólkið á spænsku, en hann er kominn töluvert lengra í spænskunni en við hin. Við Ásta og Anne röðuðumst nefnilega saman í bekki í Costa Rica í fyrra vegna þess að við erum á mjög svipuðu reki í spænskunni. Annars fluttu þau á hótel fyrr um daginn sem kom sér vel eins og síðar verður greint frá.
Við fórum síðan út að borða á perúskan stað, Café Perú. Maturinn var frábær. Við Ásta fengum okkur steik en hin tvö fisk. Fengum að smakka hann og hann var frábær líka. Ég held að þessi staður hafi gleymt að tvöfalda verðið eins og allir aðrir hér um slóðir hafa gert í “Semana Santa”, heilögu vikunni, því að matur fyrir tvo með víni kostaði aðeins 2700 kr. Við erum ákveðin í að fara þangað aftur seinna og panta þá fisk. Vorum svo komin heim upp úr kl 10 um kvöldið og fljótlega að sofa eftir það.
Skírdagur, 5. apríl: Síðasti skóladagur
Spjallaði heilmikið við Miriam eins og fyrri daginn. Foreldrar hennar eru báðir 49 ára (unglömb). Pabbi hennar vinnur sem smiður frá mánudegi til hádegis á laugardegi en hálfan laugardaginn og á sunnudögum er hann bóndi. Hann er með landskika ca klukkustundar gang frá heimilinu þar sem hann ræktar grænmeti og ávexti til heimilisins. Ekki kom fram hvort hann ræktar nóg til að selja. En hann er afar kátur núna, sagði Miriam, því að á morgun, föstudaginn langa, verður hann einn af þeim sem heldur á pramma í aðalprósessíunni.
Við töluðum mikið um prósessíurnar sem farnar eru þessa dagana. Hún sagði að 90 menn bæru stærstu flekana (en þeir eru misstórir eftir kirkjum) og borguðu 30-50 quetzales (300-500 kr) fyrir að bera flekann eina húsalengd, sem er samkvæmt minni mælingu um 120 metrar. Síðan tekur annar hópur við. Byrjað er á tilteknum tíma að morgni dags með því að bera flekann og styttur dýrlinga út úr viðkomandi kirkju. Síðan eru gengnar 80-100 húsalengdir þvers og kruss um bæinn áður en endað er í sömu kirkju um 10 klst síðar.
Í kaffihléinu kl 10 var kominn tími til að afhenda diplómur eða skólaskírteini. Allir þeir sem voru að ljúka námskeiði í dag voru kallaðir upp með pompi og prakt og afhent skírteinið, eftir að skólastjórinn hafði látið alla klappa fyrir Guði. Þegar við fórum að lesa skírteinið kom í ljós að við vorum að fá skírteinið fyrir að hafa verið að læra spænsku sem annað (segundo) mál. Smámunir, auðvitað, en hvað okkur Ástu varðar er þetta auðvitað 6. eða 7. málið, eftir því hvernig á það er litið.
Í ljós kom að nú var Anne búinn að fá magakveisuna með tilheyrandi slappleika sem ég hafði fengið fyrr í vikunni og Scott fyrir helgi. Þau voru rosalega fegin að hafa flutt á hótel í gær, minnug þess þegar Scott gat ekki sturtað niður eftir sig á heimilinu. Ásta fékk líka dálitla kveisu fyrr í vikunni en hún var ekki nærri því eins veik og við hin og vonandi er hún þar með komin með ónæmi fyrir þessu, hvort sem það er veira eða baktería.
Á heimleiðinni komum við við á ferðaskrifstofunni sem sá um ferðina okkar til Atitlan vatns. Pöntuðum ferð til Tikal þar sem frægustu Maya rústirnar eru. Við verðum sótt á þriðjudagsmorgun kl 7:30 og flutt til flugvallarins í Guatemalaborg þaðan sem við fljúgum til Flores í 30 km fjarlægð frá Tikal. Verðum flutt þaðan inn í þjóðgarðinn þar sem við eigum núna pantað herbergi í tvær nætur á hóteli inni í frumskóginum í nokkurra mínútna fjarlægð frá rústunum. Þá erum við búin að panta leiðsögumann í 4 klst um rústasvæðið daginn eftir að við komum. Síðan verðum við keyrð aftur út á flugvöll í Flores á fimmtudeginum, fljúgum til Guatemalaborgar og verðum svo flutt heim.
Eftir stutta hvíld heima fórum við í bæinn og fylgdumst með prósessíunni þegar hún fór um aðaltorgið. Við vorum heppin og fundum góðan stað þar sem við sáum vel yfir. Þegar við komum á staðinn var í gangi nokkurs konar leikrit þar sem réttað er yfir Jesú og lýðnum boðið að krossfesta hann í staðinn fyrir Barrabas. Þarna var allt morandi í rómverskum hermönnum, sumir voru á hestvögnum eins og Ben Hur forðum. Í hinum ýmsu kirkjum bæjarins fer hins vegar fram fótaþvottur að hætti Jesú í síðustu kvöldmáltíðinni, þar sem prestur kirkjunnar þvær fætur 12 valinna manna, ígildi postulanna. Þetta fer fram á mismunandi tímum í hinum ýmsu kirkjum svo að fólk geti farið á milli og fylgst með. Áður en við fórum í bæinn vorum við að horfa á CNN eða einhverja aðra fréttastöð og þá sáum við myndir frá Evrópu þar sem fólk var klætt upp sem páskahérar og var að útbýta máluðum hænueggjum. Okkur fannst það heldur ómerkilegt miðað við það sem hér fer fram!
Á heimleiðinni í dag, um 5-leytið, tók að rigna og stuttu eftir að við sluppum inn um dyrnar var komin hellirigning. Það var samt lítið miðað við steypiregnið sem hér gerði fyrir 2 dögum. Það var sko alvöru hitabeltisrigning! Þá rann stórfljót eftir götunni hér fyrir utan! Regntíminn byrjar ekki fyrr en í maí, en rigningarnar núna stafa af því að “el niňo” er eitthvað að bæra á sér í Kyrrahafinu.
Við höfum tekið eftir því að fólk er ákaflega barngott hérna. Það er sífellt að kyssa og kjassa börnin, maður heyrir aldrei barnsgrát og aldrei styggðaryrði frá foreldrunum. Konur gefa brjóst þar sem þær eru staddar og feður ganga um og gefa börnum pela. Aldrei sér maður börnin heldur vera með frekju þrátt fyrir að ýmislegt freistandi sé á boðstólum fyrir þau úti á götum þessa dagana.
Föstudagurinn langi, 6. apríl 2007
Afmaelisdagur Sigmundar! Til hamingju!
Í morgun hófst aðalprósessían kl. 5, fyrir sólarupprás! Kennarinn minn, hún Miriam, ætlaði að vakna klukkan 3:30 til að vera komin í bæinn fyrir 5, enda átti pabbi hennar að bera prammann, eins og fyrr er sagt. Margir munu ekkert hafa sofið í nótt, sumir voru að skemmta sér en aðrir að útbúa alfombras (teppi) á götunum sem prósessían fer um. Scott ætlaði til dæmis að vera kominn til fjölskyldunnar sinnar kl 5 um morguninn til að hjálpa þeim að útbúa alfombra fyrir utan húsið þeirra þar sem prósessían fór um í morgun. Þessari prósessíu lauk kl 15 en eftir hádegið voru hvorki meira né minna en 3 aðrar prósessíur á ferð. Þetta er þó sorgardagur og ekki sami gleðibragur á og áður. Þeir sem bera prammann (“la andaría” kallast hann) eru svartklæddir og svo er um marga aðra.
Við fórum í bæinn í morgun og fylgdumst með þegar fólk var að útbúa “teppi” á götunum. Í hádeginu komu Scott og Anne hingað og við skruppum yfir götuna í hádegisverð. Scott er að lesa Sjálfstætt fólk sem við gáfum þeim á ensku. Hann er stórhrifinn af bókinni en var með nokkrar spurningar til að skilja bókina betur. Meðal annars voru nokkkur ensk orð þarna sem hann kannaðist ekki við en ég kannaðist við þau frá Skotlandi. Það er greinilegt að þýðandinn (ekki Magnús Magnúson) notaði skosk orð yfir ýmislegt varðandi gamaldags landbúnað til að gera sögusviðið afksekktara. Þar lenda Bandaríkjamenn hins vegar í vandræðum.
Eftir hádegi skruppum við í bæinn og sáum þá eina prósessíuna þar sem fólk er að bera styttu af líki Jesú á pramma. Allir svartklæddir. Á eftir kemur María, í þetta sinn í svörtu, borin af svartklæddum konum.
Við keyptum dálítið af vefnaði af konum sem eru hérna úti á horni á hverjum degi að selja vörur sínar. Þær eru úr þorpi hér fyrir utan bæ, San Antonio, og ég giska á að tvær þeirra séu mæðgur. Það er verulega gaman að tala við þær og ég hef á tilfinningunni að þetta séu bráðvelgefnar konur. Þær eru svo greindarlegar til augnanna. Þær tala spænskuna hægt, til þess að við skiljum þær örugglega og sú yngri er ekki að hika við að leiðrétta spænskuna okkar. Gaman að því. Samt er spænskan ekki þeirra móðurmál. Ég vildi að við gætum rætt við þær í betra tómi og fræðst meira um þeirra líf. Við erum búin að sjá þær á hverjum degi þegar við göngum fram hjá og þær voru farnar að kannast við okkur þegar við gáfum okkur fyrst á tal við þær í gær og keyptum af þeim mittislinda fyrir Ástu.
Í dag keyptum við bókina eftir Rigobertu Menchú, sem fékk friðarverðlaun Nobels fyrir nokkrum árum, þar sem hún lýsir uppvexti sínum og lífi, en hún missti báða foreldra sína og bróður í borgarastyrjöldinni sem hér geysaði í 36 ár, frá 1960-1996. Hún þurfti meðal annars sjálf að flýja land á þessum tíma. Fróðlegt að lesa um reglurnar sem gilda um börn í Mayaþorpunum í hálöndunum. Þegar kona er ófríst tilkynnir hún öldungum þorpsins (sem eru kosnir af þorpsbúum) um það og þeir tilnefna guðforeldra fyrir barnið en um leið tilkynna þeir henni formlega að þeir muni ávallt hafa sjálfir umsjón með velferð barnsins. Þannig á barnið foreldra, afa og ömmur, guðforeldra og loks öldungana sem vaka yfir velferð barnsins.
Við fórum út um kvöldið og hittum Scott og Anne. Borðuðum á Café Perú aftur. Fengum okkur svo drykk utandyra annars staðar. Á heimleiðinni hittum við á prósessíu sem var sennilega með stærsta prammann sem við höfum séð hingað til. Hann var allur upplýstur, tónlistin var drungaleg og allir svartklæddir. Þeir voru líka með styttur af manninum með ljáinn og svo auðvitað ýmsa dýrlinga og Maríu mey í svörtu.
Lifið heil!
Eftirmiddagurinn fór að miklu leyti í heimanám fyrir síðasta skóladaginn. Við áttum svo von á Anne og Scott í rauðvínsglas áður en við færum út að borða. Þau komu um hálfsjö og höfðu með sér ost og kex og við spjölluðum saman í klukkutíma áður en við héldum út að borða. Anne hafði ekki séð íbúðina okkar áður og ég held að hún hafi hálföfundað okkur af að vera í svona íbúð því að þau hafa verið hjá fjölskyldu. Scott er hins vegar hæstánægður að vera hjá fjölskyldu, hefur gaman af að spjalla við fólkið á spænsku, en hann er kominn töluvert lengra í spænskunni en við hin. Við Ásta og Anne röðuðumst nefnilega saman í bekki í Costa Rica í fyrra vegna þess að við erum á mjög svipuðu reki í spænskunni. Annars fluttu þau á hótel fyrr um daginn sem kom sér vel eins og síðar verður greint frá.
Við fórum síðan út að borða á perúskan stað, Café Perú. Maturinn var frábær. Við Ásta fengum okkur steik en hin tvö fisk. Fengum að smakka hann og hann var frábær líka. Ég held að þessi staður hafi gleymt að tvöfalda verðið eins og allir aðrir hér um slóðir hafa gert í “Semana Santa”, heilögu vikunni, því að matur fyrir tvo með víni kostaði aðeins 2700 kr. Við erum ákveðin í að fara þangað aftur seinna og panta þá fisk. Vorum svo komin heim upp úr kl 10 um kvöldið og fljótlega að sofa eftir það.
Skírdagur, 5. apríl: Síðasti skóladagur
Spjallaði heilmikið við Miriam eins og fyrri daginn. Foreldrar hennar eru báðir 49 ára (unglömb). Pabbi hennar vinnur sem smiður frá mánudegi til hádegis á laugardegi en hálfan laugardaginn og á sunnudögum er hann bóndi. Hann er með landskika ca klukkustundar gang frá heimilinu þar sem hann ræktar grænmeti og ávexti til heimilisins. Ekki kom fram hvort hann ræktar nóg til að selja. En hann er afar kátur núna, sagði Miriam, því að á morgun, föstudaginn langa, verður hann einn af þeim sem heldur á pramma í aðalprósessíunni.
Við töluðum mikið um prósessíurnar sem farnar eru þessa dagana. Hún sagði að 90 menn bæru stærstu flekana (en þeir eru misstórir eftir kirkjum) og borguðu 30-50 quetzales (300-500 kr) fyrir að bera flekann eina húsalengd, sem er samkvæmt minni mælingu um 120 metrar. Síðan tekur annar hópur við. Byrjað er á tilteknum tíma að morgni dags með því að bera flekann og styttur dýrlinga út úr viðkomandi kirkju. Síðan eru gengnar 80-100 húsalengdir þvers og kruss um bæinn áður en endað er í sömu kirkju um 10 klst síðar.
Í kaffihléinu kl 10 var kominn tími til að afhenda diplómur eða skólaskírteini. Allir þeir sem voru að ljúka námskeiði í dag voru kallaðir upp með pompi og prakt og afhent skírteinið, eftir að skólastjórinn hafði látið alla klappa fyrir Guði. Þegar við fórum að lesa skírteinið kom í ljós að við vorum að fá skírteinið fyrir að hafa verið að læra spænsku sem annað (segundo) mál. Smámunir, auðvitað, en hvað okkur Ástu varðar er þetta auðvitað 6. eða 7. málið, eftir því hvernig á það er litið.
Í ljós kom að nú var Anne búinn að fá magakveisuna með tilheyrandi slappleika sem ég hafði fengið fyrr í vikunni og Scott fyrir helgi. Þau voru rosalega fegin að hafa flutt á hótel í gær, minnug þess þegar Scott gat ekki sturtað niður eftir sig á heimilinu. Ásta fékk líka dálitla kveisu fyrr í vikunni en hún var ekki nærri því eins veik og við hin og vonandi er hún þar með komin með ónæmi fyrir þessu, hvort sem það er veira eða baktería.
Á heimleiðinni komum við við á ferðaskrifstofunni sem sá um ferðina okkar til Atitlan vatns. Pöntuðum ferð til Tikal þar sem frægustu Maya rústirnar eru. Við verðum sótt á þriðjudagsmorgun kl 7:30 og flutt til flugvallarins í Guatemalaborg þaðan sem við fljúgum til Flores í 30 km fjarlægð frá Tikal. Verðum flutt þaðan inn í þjóðgarðinn þar sem við eigum núna pantað herbergi í tvær nætur á hóteli inni í frumskóginum í nokkurra mínútna fjarlægð frá rústunum. Þá erum við búin að panta leiðsögumann í 4 klst um rústasvæðið daginn eftir að við komum. Síðan verðum við keyrð aftur út á flugvöll í Flores á fimmtudeginum, fljúgum til Guatemalaborgar og verðum svo flutt heim.
Eftir stutta hvíld heima fórum við í bæinn og fylgdumst með prósessíunni þegar hún fór um aðaltorgið. Við vorum heppin og fundum góðan stað þar sem við sáum vel yfir. Þegar við komum á staðinn var í gangi nokkurs konar leikrit þar sem réttað er yfir Jesú og lýðnum boðið að krossfesta hann í staðinn fyrir Barrabas. Þarna var allt morandi í rómverskum hermönnum, sumir voru á hestvögnum eins og Ben Hur forðum. Í hinum ýmsu kirkjum bæjarins fer hins vegar fram fótaþvottur að hætti Jesú í síðustu kvöldmáltíðinni, þar sem prestur kirkjunnar þvær fætur 12 valinna manna, ígildi postulanna. Þetta fer fram á mismunandi tímum í hinum ýmsu kirkjum svo að fólk geti farið á milli og fylgst með. Áður en við fórum í bæinn vorum við að horfa á CNN eða einhverja aðra fréttastöð og þá sáum við myndir frá Evrópu þar sem fólk var klætt upp sem páskahérar og var að útbýta máluðum hænueggjum. Okkur fannst það heldur ómerkilegt miðað við það sem hér fer fram!
Á heimleiðinni í dag, um 5-leytið, tók að rigna og stuttu eftir að við sluppum inn um dyrnar var komin hellirigning. Það var samt lítið miðað við steypiregnið sem hér gerði fyrir 2 dögum. Það var sko alvöru hitabeltisrigning! Þá rann stórfljót eftir götunni hér fyrir utan! Regntíminn byrjar ekki fyrr en í maí, en rigningarnar núna stafa af því að “el niňo” er eitthvað að bæra á sér í Kyrrahafinu.
Við höfum tekið eftir því að fólk er ákaflega barngott hérna. Það er sífellt að kyssa og kjassa börnin, maður heyrir aldrei barnsgrát og aldrei styggðaryrði frá foreldrunum. Konur gefa brjóst þar sem þær eru staddar og feður ganga um og gefa börnum pela. Aldrei sér maður börnin heldur vera með frekju þrátt fyrir að ýmislegt freistandi sé á boðstólum fyrir þau úti á götum þessa dagana.
Föstudagurinn langi, 6. apríl 2007
Afmaelisdagur Sigmundar! Til hamingju!
Í morgun hófst aðalprósessían kl. 5, fyrir sólarupprás! Kennarinn minn, hún Miriam, ætlaði að vakna klukkan 3:30 til að vera komin í bæinn fyrir 5, enda átti pabbi hennar að bera prammann, eins og fyrr er sagt. Margir munu ekkert hafa sofið í nótt, sumir voru að skemmta sér en aðrir að útbúa alfombras (teppi) á götunum sem prósessían fer um. Scott ætlaði til dæmis að vera kominn til fjölskyldunnar sinnar kl 5 um morguninn til að hjálpa þeim að útbúa alfombra fyrir utan húsið þeirra þar sem prósessían fór um í morgun. Þessari prósessíu lauk kl 15 en eftir hádegið voru hvorki meira né minna en 3 aðrar prósessíur á ferð. Þetta er þó sorgardagur og ekki sami gleðibragur á og áður. Þeir sem bera prammann (“la andaría” kallast hann) eru svartklæddir og svo er um marga aðra.
Við fórum í bæinn í morgun og fylgdumst með þegar fólk var að útbúa “teppi” á götunum. Í hádeginu komu Scott og Anne hingað og við skruppum yfir götuna í hádegisverð. Scott er að lesa Sjálfstætt fólk sem við gáfum þeim á ensku. Hann er stórhrifinn af bókinni en var með nokkrar spurningar til að skilja bókina betur. Meðal annars voru nokkkur ensk orð þarna sem hann kannaðist ekki við en ég kannaðist við þau frá Skotlandi. Það er greinilegt að þýðandinn (ekki Magnús Magnúson) notaði skosk orð yfir ýmislegt varðandi gamaldags landbúnað til að gera sögusviðið afksekktara. Þar lenda Bandaríkjamenn hins vegar í vandræðum.
Eftir hádegi skruppum við í bæinn og sáum þá eina prósessíuna þar sem fólk er að bera styttu af líki Jesú á pramma. Allir svartklæddir. Á eftir kemur María, í þetta sinn í svörtu, borin af svartklæddum konum.
Við keyptum dálítið af vefnaði af konum sem eru hérna úti á horni á hverjum degi að selja vörur sínar. Þær eru úr þorpi hér fyrir utan bæ, San Antonio, og ég giska á að tvær þeirra séu mæðgur. Það er verulega gaman að tala við þær og ég hef á tilfinningunni að þetta séu bráðvelgefnar konur. Þær eru svo greindarlegar til augnanna. Þær tala spænskuna hægt, til þess að við skiljum þær örugglega og sú yngri er ekki að hika við að leiðrétta spænskuna okkar. Gaman að því. Samt er spænskan ekki þeirra móðurmál. Ég vildi að við gætum rætt við þær í betra tómi og fræðst meira um þeirra líf. Við erum búin að sjá þær á hverjum degi þegar við göngum fram hjá og þær voru farnar að kannast við okkur þegar við gáfum okkur fyrst á tal við þær í gær og keyptum af þeim mittislinda fyrir Ástu.
Í dag keyptum við bókina eftir Rigobertu Menchú, sem fékk friðarverðlaun Nobels fyrir nokkrum árum, þar sem hún lýsir uppvexti sínum og lífi, en hún missti báða foreldra sína og bróður í borgarastyrjöldinni sem hér geysaði í 36 ár, frá 1960-1996. Hún þurfti meðal annars sjálf að flýja land á þessum tíma. Fróðlegt að lesa um reglurnar sem gilda um börn í Mayaþorpunum í hálöndunum. Þegar kona er ófríst tilkynnir hún öldungum þorpsins (sem eru kosnir af þorpsbúum) um það og þeir tilnefna guðforeldra fyrir barnið en um leið tilkynna þeir henni formlega að þeir muni ávallt hafa sjálfir umsjón með velferð barnsins. Þannig á barnið foreldra, afa og ömmur, guðforeldra og loks öldungana sem vaka yfir velferð barnsins.
Við fórum út um kvöldið og hittum Scott og Anne. Borðuðum á Café Perú aftur. Fengum okkur svo drykk utandyra annars staðar. Á heimleiðinni hittum við á prósessíu sem var sennilega með stærsta prammann sem við höfum séð hingað til. Hann var allur upplýstur, tónlistin var drungaleg og allir svartklæddir. Þeir voru líka með styttur af manninum með ljáinn og svo auðvitað ýmsa dýrlinga og Maríu mey í svörtu.
Lifið heil!
posted by PH at 11:44 AM
2 Comments:
Vonandi náðiru mynd af manninum með ljáinn. Gott að geta kannast við hann og forðað sér ef maður rekst á hann.
-Páll Ragnar
Kæru Palli og Ásta,
Ég vildi nú bara þakka fyrir okkur. Bústaðaferðin var yndisleg, og mikið um gestagang. Ég bið að heilsa ykkur og hlakka til að heyra allar sögurnar ykkar þegar þið komið til baka.
Sigmundur
Post a Comment
<< Home