Enn í Cahuita
Cahuita er 4200 manna bær en þá eru sveitirnar meðtaldar. Við búum í jaðrinum á þéttbýlinu og þó er þetta eiginlega utan við sjálft þorpið. Allar götur eru malarvegir og þar ráfa um hundar bæjarbúa og liggja gjarnan á miðri götunni. Um veginn fara flestir gangandi, sumir á reiðhjólum, einstaka maður á bíl og jafnvel á hestbaki. Öðru hverju sér maður karlmenn með mikla sveðju í slíðri. Þessar sveðjur eru yfirleitt 70-80 cm langar og eru notaðar til að höggva gat á pálmahnetur.
Eftir að hafa farið á Internet niðri í bæ (símalínan lá niðri í hverfinu okkar og því komst ég ekki á netið hjá Brigittu eins og venjulega) og sent síðasta pistil, gengum við niður að sjónum og fengum okkur hádegisverð á veitingahúsi við sjóinn. Við þurftum að bíða í klukkustund eftir matnum eftir að við pöntuðum en hugguðum okkur við að í Panama tekur venjulegur hádegisverður á veitingahúsi 3 klukkustundir, að sögn kostaríkana. Eftir matinn ætluðum við að hringja í Herstein en þá kom í ljós að báðir götusímarnir í Cahuita eru bilaðir og hafa verið það mánuðum saman. Á heimleiðinni gengum við fram á einn af þessum hundum sem eiga göturnar. Hann hafði greinilega lent í ryskingum, því að hann var með svöðusár á pungnum og lágu bæði eistun úti. Ekki veit ég hvort eigandinn fer með hann til dýralæknis eða hvort hann notar tækifærið og fer eftir auglýsingu sem má sjá víða hér á krám þar sem einhver aðili (örugglega ekki dýralæknir því að þá kæmi það fram) býður fram þjónustu sína við að gelda hunda. Nema þetta sé einn af viðskiptavinum hans sem hefur sloppið á elleftu stundu?
Þegar heim var komið var varla til þurr þráður á okkur enda er þetta sennilega heitasti dagurinn hér síðan við komum. Meðalhitinn hér yfir árið er aðeins um 26°C sem er mjög þægilegt, en maðurinn sem sér um að raka saman dauðu laufi hér sagði okkur að nú væri 35 stiga hiti. Hann sá aumur á okkur og skar niður “pipas” úr einum pálmanum, hjó af endanum á þeim og gaf okkur rör til að sjúga. Þegar búið er að höggva í gegnum trénaðan endann á hnetunni kemur í ljós bláhvít himna. Maður stingur röri í gegnum hana og sýgur vökvann sem er að mestu leyti vatn en þó er örlítið sætubragð. Magn vökvans er álíka og í litlu vatnsglasi. Þegar við vorum búin að sjúga allan vökvann hjó hann hneturnar í tvennt og þá kom í ljós að hvíta himnan er æt og borðuðum við hana með skeið. “Pura vitamina” sagði maðurinn en mig grunar að þetta sé nánast hreint prótein því að þetta er mjög líkt hvítunni í hálfsoðnum eggjum að sjá og sömuleiðis á bragðið. Hver hneta er í rauninni fræ og fái hnetan að liggja vex upp af henni planta sem væntanlega nýtir sér þessa próteinhimnu og vökvann fyrsta kastið, þar til henni tekst að skjóta rótum og mynda nógu mörg blöð til að tillífa. Trénaði hlutinn er mjög trefjaríkur en um leið nokkuð loftfylltur og marar í hálfu kafi í sjó, svo að hneturnar geta numið lönd á fjarlægum eyjum.
Þessi maður sem var að gefa okkur “pipas” býr hér rétt hinum megin við limgerðið ásamt fjölskyldu sinni sem rekur staðinn í sameiningu. Þau eru með 3 hunda, einn gulan, þýskan fjárhund (shaeffer), einn boxer og einn einhvers konar spaniel. Boxerinn er greinilega leiðtoginn í hópnum, hleypur hér um allt með shaefferinn á hælunum og stoppar öðru hverju til að vera viss um að hinn síðarnefndi sé nú örugglega með í för. Spanielhundurinn er minnstur og er stundum lagður í einelti af hinum þar til hann verður svo reiður að hann snýst gegn þeim með gelti og urri svo að hinir flýja. Þá eltir hann þá eins hratt og fætur toga en hann nær þeim aldrei, því hinir eru svo miklu stærri. Þeir eru alveg eins og börn.
Fólkið er líka með hænur og hana og kalkúna. Nokkra metra frá okkur eru þau með smápoll með steyptum veggjum þar sem eru nokkrar skjaldbökur, flestar um það bil 25-30 cm langar. Það hefur hvarflað að okkur að þessi pollur gæti verið gróðrarstía fyrir moskítóflugur. Má vera að þarna séu enn fleiri gæludýr sem við vitum ekki af því að við sjáum nánast ekkert inn í garðinn til þeirra héðan af pallinum okkar.
Ströndin hér fyrir neðan kallast “Playa Negra” því að sandurinn er grár en í þjóðgarðinum, hinum megin við þorpið, er sandurinn á ströndinni hvítur. Hér eru afskaplega fáir á ströndinni - maður hefur hana nánast út af fyrir sig. Playa Negra er talin mjög örugg strönd því að hér eru engir straumar sem geta borið mann út á rúmsjó, öldurnar eru ekki mjög stórar og hér eru engir hættulegir hákarlar. Í nokkurra kílómetra fjarlægð er hins vegar strönd sem hentar vel fyrir brimbrettaiðkun.
Hér varð hlé meðan við skruppum þessa 150 metra niður á Playa Negra. Það fór sem sagt svo að við skelltum okkur í Karabíska hafið. Ég gerði það ekki þegar við vorum í Mexíkó forðum en Ásta mun hafa gert það. Í hlýrri sjó hef ég aldrei komið, það er alveg víst. Hvorki Miðjarðarhafið né “höfnin” í Sydney eru neitt í líkingu við þetta. Og er þó “vetur”! Það var óvenjumargt fólk á ströndinni áðan, kannski vegna þess hve hlýtt hefur verið í dag. Hægra megin við okkur voru 20-30 metrar í næsta hóp, nokkra stráka með brimbretti sem gekk ekkert að láta öldurnar bera sig því brimið var einfaldlega ekki nógu mikið. Hinum megin voru um 50 metrar í næsta fólk, ástfangið par. Þetta teldist víst ekki þröng á þingi víða við Miðjarðarhafið eða á Kanaríeyjum.
Annars snýst lífið töluvert um húð um þessar mundir. Í fyrsta lagi að passa að láta sólina ekki skína of mikið á sig eða nota að minnsta kosti sólarvörn. Sjálfur er ég fremur mótfallinn sólarvörn vegna þess að ég óttast að það gefi fólki falskt öryggi og valdi því að það sé of lengi í sólinni í einu. Kýs fremur að vera meira klæddur og halda mig í skugga. Síðan eru það flugurnar og flærnar. Passa að bera á sig moskítófæliáburð og þegar það dugar ekki til þá er það peroxíðið og sárakrem, einnig hydrókortísón og svo erum við með ofnæmistöflur ef allt annað bregst. Ásta hefur umsjón með apótekinu þar sem einnig er að finna breiðvirkandi fúkkalyf, staðdeyfilyf gegn sólbruna og salt-sykurblöndu gegn ofþornun! Svo má ekki gleyma plástri sem reyndar virðist vera erfitt að fá í apótekum hér. Ekkert ætti að koma okkur á óvart! Reyndar má taka fram að hvorugt okkar hefur fengið í magann í ferðinni (enn þá) sem telst líklega nokkuð gott svona í Mið-Ameríku.
Sem ég var að rita þessi orð staldraði ungur maður hjá okkur. Hann er þýskur og býr í næsta kofa ásamt nokkrum félögum sínum. Hann sólbrann illa í dag þegar hann var á brimbretti og er ansi illa rauður. Hann hafði sett á sig sólaráburð með faktor 30 en það hefur væntanlega skolast fljótt af. Ásta heimtaði að hann tæki lidokainið og hefði hjá sér í nótt ef honum liði illa. Hann er reyndar að fara aftur heim á morgun og kveið dálítið fyrir fluginu vegna ástandsins. Hann er búinn að vera hérlendis í 10 daga og aldrei brunnið fyrr en í dag. Sól og sjór, það er það versta, og hann var bara eina klukkustund að reyna sig á brimbretti.
Kominn nýr dagur. Það rigndi mikið í nótt og öðru hvoru mátti heyra hvernig laufblöð buldu á þakinu. Hér er auðvitað eingöngu sígrænn gróður svo að tré og runnar eru að missa lauf allan ársins hring. Það er ekkert lítið sem hrynur á stígana hérna á einum sólarhring, enda þarf að sópa og raka daglega. Laufskurðarmaurarnir hirða sumt af því og við sátum lengi í gærkvöldi og fylgdumst með maurunum reyna að flytja bleika blómhluta sem hrunið höfðu á jörðina. Þeir reyndu alltaf að flytja þetta í heilu lagi fyrst og stundum voru þeir margir að reyna við sama laufið svo að það snerist bara í hringi. En að lokum fóru þeir að skera það niður.
Hér var þægilega svalt fyrst í morgun, sennilega aðeins um 20°C, skýjað og ákaflega rakt. Núna, þegar klukkan er að verða hálftíu að morgni, er farið að hlýna töluvert og farið að sjá í bláan himin hér og þar. Það verður sennilega hlýtt aftur í dag.
Við skruppum út að borða í gærkvöldi á sama stað og við borðuðum fyrsta kvöldið hérna, á Sobre las olas. Þegar okkur var vísað til sætis voru hjón með 3 börn á næsta borði sem heilsuðu okkur eins og við ættum að þekkjast. Ég er svo ómannglöggur að ég hélt að fólkið byggi kannski í einhverjum kofanum í Cabinas Iguanas en Ásta fullvissaði mig um að svo væri ekki. Þetta reyndist þá vera afskaplega mannblendið fólk frá norðurhluta Bresku Kólumbíu í Kanada sem við spjölluðum heilmikið við, þó aðallega við 16 ára dógttur þeirra sem talaði svo hratt að við áttum í mestu erfiðleikum með að skilja hana. Það var náttúrulega ekki síst vegna þess að á staðnum var svertingi sem barði á trommu og söng lög eftir Harry Belafonete og fleiri og gekk svo um með hattinn sinn. Karabísk stemmning yfir því.
Þegar heim var komið sátum við um stund úti á palli og fylgdumst með gekkóunum uppi undir sólskyggninu þar sem þær voru að veiða sér flugur sem löðuðust að ljósinu. Allt í einu kom fiðrildi, ekkert stórt, vænghafið aðeins ca 3-4 cm, sem tók að flögra í kringum ljósið. Önnur gekkóan varð svo æst að hún tók að hlaupa í áttina að því, sem hún hefði ekki átt að gera, því hún missti fótanna og datt á gólfið við fætur okkar úr meira en tvegja metra hæð. Gólfið er flísalagt og það buldi í greyinu þegar hún lenti á því. Þar lá hún svo vönkuð dágóða stund en þegar ég stóð upp til þess að fara að nota munn-við-munn aðferðina við hana tók hún sprettinn. Hún er vonandi búin að ná sér að fullu.
Sem ég skrifa þetta er Ásta að skoða bækurnar okkar um Costa Rica og reyna að átta sig á hvar við eigum að gista þrjár síðustu næturnar, frá og með mánudegi. Við þurfum að panta hótel í San José eða nágrenni og þegar það er búið þurfum við að panta Interbus til að flytja okkur héðan. Við þurfum að hafa tvo heila daga í San Jose, annars vegar til þess að fara á skrifstofu SOS samtakanna og sækja um leyfi til að heimsækja “fósturdóttur” okkar í þorpinu Tres Ríos sem er skammt austan við San José, og síðan þurfum við heilan dag til að fara þangað og hitta stúlkuna. Þegar við erum búin að ákveða hvaða hótel við viljum munum við fara í göngutúr til að hringja og setja þetta bull inn á bloggsíðuna í leiðinni.
Eftir að hafa farið á Internet niðri í bæ (símalínan lá niðri í hverfinu okkar og því komst ég ekki á netið hjá Brigittu eins og venjulega) og sent síðasta pistil, gengum við niður að sjónum og fengum okkur hádegisverð á veitingahúsi við sjóinn. Við þurftum að bíða í klukkustund eftir matnum eftir að við pöntuðum en hugguðum okkur við að í Panama tekur venjulegur hádegisverður á veitingahúsi 3 klukkustundir, að sögn kostaríkana. Eftir matinn ætluðum við að hringja í Herstein en þá kom í ljós að báðir götusímarnir í Cahuita eru bilaðir og hafa verið það mánuðum saman. Á heimleiðinni gengum við fram á einn af þessum hundum sem eiga göturnar. Hann hafði greinilega lent í ryskingum, því að hann var með svöðusár á pungnum og lágu bæði eistun úti. Ekki veit ég hvort eigandinn fer með hann til dýralæknis eða hvort hann notar tækifærið og fer eftir auglýsingu sem má sjá víða hér á krám þar sem einhver aðili (örugglega ekki dýralæknir því að þá kæmi það fram) býður fram þjónustu sína við að gelda hunda. Nema þetta sé einn af viðskiptavinum hans sem hefur sloppið á elleftu stundu?
Þegar heim var komið var varla til þurr þráður á okkur enda er þetta sennilega heitasti dagurinn hér síðan við komum. Meðalhitinn hér yfir árið er aðeins um 26°C sem er mjög þægilegt, en maðurinn sem sér um að raka saman dauðu laufi hér sagði okkur að nú væri 35 stiga hiti. Hann sá aumur á okkur og skar niður “pipas” úr einum pálmanum, hjó af endanum á þeim og gaf okkur rör til að sjúga. Þegar búið er að höggva í gegnum trénaðan endann á hnetunni kemur í ljós bláhvít himna. Maður stingur röri í gegnum hana og sýgur vökvann sem er að mestu leyti vatn en þó er örlítið sætubragð. Magn vökvans er álíka og í litlu vatnsglasi. Þegar við vorum búin að sjúga allan vökvann hjó hann hneturnar í tvennt og þá kom í ljós að hvíta himnan er æt og borðuðum við hana með skeið. “Pura vitamina” sagði maðurinn en mig grunar að þetta sé nánast hreint prótein því að þetta er mjög líkt hvítunni í hálfsoðnum eggjum að sjá og sömuleiðis á bragðið. Hver hneta er í rauninni fræ og fái hnetan að liggja vex upp af henni planta sem væntanlega nýtir sér þessa próteinhimnu og vökvann fyrsta kastið, þar til henni tekst að skjóta rótum og mynda nógu mörg blöð til að tillífa. Trénaði hlutinn er mjög trefjaríkur en um leið nokkuð loftfylltur og marar í hálfu kafi í sjó, svo að hneturnar geta numið lönd á fjarlægum eyjum.
Þessi maður sem var að gefa okkur “pipas” býr hér rétt hinum megin við limgerðið ásamt fjölskyldu sinni sem rekur staðinn í sameiningu. Þau eru með 3 hunda, einn gulan, þýskan fjárhund (shaeffer), einn boxer og einn einhvers konar spaniel. Boxerinn er greinilega leiðtoginn í hópnum, hleypur hér um allt með shaefferinn á hælunum og stoppar öðru hverju til að vera viss um að hinn síðarnefndi sé nú örugglega með í för. Spanielhundurinn er minnstur og er stundum lagður í einelti af hinum þar til hann verður svo reiður að hann snýst gegn þeim með gelti og urri svo að hinir flýja. Þá eltir hann þá eins hratt og fætur toga en hann nær þeim aldrei, því hinir eru svo miklu stærri. Þeir eru alveg eins og börn.
Fólkið er líka með hænur og hana og kalkúna. Nokkra metra frá okkur eru þau með smápoll með steyptum veggjum þar sem eru nokkrar skjaldbökur, flestar um það bil 25-30 cm langar. Það hefur hvarflað að okkur að þessi pollur gæti verið gróðrarstía fyrir moskítóflugur. Má vera að þarna séu enn fleiri gæludýr sem við vitum ekki af því að við sjáum nánast ekkert inn í garðinn til þeirra héðan af pallinum okkar.
Ströndin hér fyrir neðan kallast “Playa Negra” því að sandurinn er grár en í þjóðgarðinum, hinum megin við þorpið, er sandurinn á ströndinni hvítur. Hér eru afskaplega fáir á ströndinni - maður hefur hana nánast út af fyrir sig. Playa Negra er talin mjög örugg strönd því að hér eru engir straumar sem geta borið mann út á rúmsjó, öldurnar eru ekki mjög stórar og hér eru engir hættulegir hákarlar. Í nokkurra kílómetra fjarlægð er hins vegar strönd sem hentar vel fyrir brimbrettaiðkun.
Hér varð hlé meðan við skruppum þessa 150 metra niður á Playa Negra. Það fór sem sagt svo að við skelltum okkur í Karabíska hafið. Ég gerði það ekki þegar við vorum í Mexíkó forðum en Ásta mun hafa gert það. Í hlýrri sjó hef ég aldrei komið, það er alveg víst. Hvorki Miðjarðarhafið né “höfnin” í Sydney eru neitt í líkingu við þetta. Og er þó “vetur”! Það var óvenjumargt fólk á ströndinni áðan, kannski vegna þess hve hlýtt hefur verið í dag. Hægra megin við okkur voru 20-30 metrar í næsta hóp, nokkra stráka með brimbretti sem gekk ekkert að láta öldurnar bera sig því brimið var einfaldlega ekki nógu mikið. Hinum megin voru um 50 metrar í næsta fólk, ástfangið par. Þetta teldist víst ekki þröng á þingi víða við Miðjarðarhafið eða á Kanaríeyjum.
Annars snýst lífið töluvert um húð um þessar mundir. Í fyrsta lagi að passa að láta sólina ekki skína of mikið á sig eða nota að minnsta kosti sólarvörn. Sjálfur er ég fremur mótfallinn sólarvörn vegna þess að ég óttast að það gefi fólki falskt öryggi og valdi því að það sé of lengi í sólinni í einu. Kýs fremur að vera meira klæddur og halda mig í skugga. Síðan eru það flugurnar og flærnar. Passa að bera á sig moskítófæliáburð og þegar það dugar ekki til þá er það peroxíðið og sárakrem, einnig hydrókortísón og svo erum við með ofnæmistöflur ef allt annað bregst. Ásta hefur umsjón með apótekinu þar sem einnig er að finna breiðvirkandi fúkkalyf, staðdeyfilyf gegn sólbruna og salt-sykurblöndu gegn ofþornun! Svo má ekki gleyma plástri sem reyndar virðist vera erfitt að fá í apótekum hér. Ekkert ætti að koma okkur á óvart! Reyndar má taka fram að hvorugt okkar hefur fengið í magann í ferðinni (enn þá) sem telst líklega nokkuð gott svona í Mið-Ameríku.
Sem ég var að rita þessi orð staldraði ungur maður hjá okkur. Hann er þýskur og býr í næsta kofa ásamt nokkrum félögum sínum. Hann sólbrann illa í dag þegar hann var á brimbretti og er ansi illa rauður. Hann hafði sett á sig sólaráburð með faktor 30 en það hefur væntanlega skolast fljótt af. Ásta heimtaði að hann tæki lidokainið og hefði hjá sér í nótt ef honum liði illa. Hann er reyndar að fara aftur heim á morgun og kveið dálítið fyrir fluginu vegna ástandsins. Hann er búinn að vera hérlendis í 10 daga og aldrei brunnið fyrr en í dag. Sól og sjór, það er það versta, og hann var bara eina klukkustund að reyna sig á brimbretti.
Kominn nýr dagur. Það rigndi mikið í nótt og öðru hvoru mátti heyra hvernig laufblöð buldu á þakinu. Hér er auðvitað eingöngu sígrænn gróður svo að tré og runnar eru að missa lauf allan ársins hring. Það er ekkert lítið sem hrynur á stígana hérna á einum sólarhring, enda þarf að sópa og raka daglega. Laufskurðarmaurarnir hirða sumt af því og við sátum lengi í gærkvöldi og fylgdumst með maurunum reyna að flytja bleika blómhluta sem hrunið höfðu á jörðina. Þeir reyndu alltaf að flytja þetta í heilu lagi fyrst og stundum voru þeir margir að reyna við sama laufið svo að það snerist bara í hringi. En að lokum fóru þeir að skera það niður.
Hér var þægilega svalt fyrst í morgun, sennilega aðeins um 20°C, skýjað og ákaflega rakt. Núna, þegar klukkan er að verða hálftíu að morgni, er farið að hlýna töluvert og farið að sjá í bláan himin hér og þar. Það verður sennilega hlýtt aftur í dag.
Við skruppum út að borða í gærkvöldi á sama stað og við borðuðum fyrsta kvöldið hérna, á Sobre las olas. Þegar okkur var vísað til sætis voru hjón með 3 börn á næsta borði sem heilsuðu okkur eins og við ættum að þekkjast. Ég er svo ómannglöggur að ég hélt að fólkið byggi kannski í einhverjum kofanum í Cabinas Iguanas en Ásta fullvissaði mig um að svo væri ekki. Þetta reyndist þá vera afskaplega mannblendið fólk frá norðurhluta Bresku Kólumbíu í Kanada sem við spjölluðum heilmikið við, þó aðallega við 16 ára dógttur þeirra sem talaði svo hratt að við áttum í mestu erfiðleikum með að skilja hana. Það var náttúrulega ekki síst vegna þess að á staðnum var svertingi sem barði á trommu og söng lög eftir Harry Belafonete og fleiri og gekk svo um með hattinn sinn. Karabísk stemmning yfir því.
Þegar heim var komið sátum við um stund úti á palli og fylgdumst með gekkóunum uppi undir sólskyggninu þar sem þær voru að veiða sér flugur sem löðuðust að ljósinu. Allt í einu kom fiðrildi, ekkert stórt, vænghafið aðeins ca 3-4 cm, sem tók að flögra í kringum ljósið. Önnur gekkóan varð svo æst að hún tók að hlaupa í áttina að því, sem hún hefði ekki átt að gera, því hún missti fótanna og datt á gólfið við fætur okkar úr meira en tvegja metra hæð. Gólfið er flísalagt og það buldi í greyinu þegar hún lenti á því. Þar lá hún svo vönkuð dágóða stund en þegar ég stóð upp til þess að fara að nota munn-við-munn aðferðina við hana tók hún sprettinn. Hún er vonandi búin að ná sér að fullu.
Sem ég skrifa þetta er Ásta að skoða bækurnar okkar um Costa Rica og reyna að átta sig á hvar við eigum að gista þrjár síðustu næturnar, frá og með mánudegi. Við þurfum að panta hótel í San José eða nágrenni og þegar það er búið þurfum við að panta Interbus til að flytja okkur héðan. Við þurfum að hafa tvo heila daga í San Jose, annars vegar til þess að fara á skrifstofu SOS samtakanna og sækja um leyfi til að heimsækja “fósturdóttur” okkar í þorpinu Tres Ríos sem er skammt austan við San José, og síðan þurfum við heilan dag til að fara þangað og hitta stúlkuna. Þegar við erum búin að ákveða hvaða hótel við viljum munum við fara í göngutúr til að hringja og setja þetta bull inn á bloggsíðuna í leiðinni.

0 Comments:
Post a Comment
<< Home